# Plan een mammografie als je in aanmerking komt Gepubliceerd door Pawel Jozefiak. [Over dit project](https://healthy100.jock.pl/nl/about/), [Zo controleren we bronnen](https://healthy100.jock.pl/nl/methodology/) - Canonical: https://healthy100.jock.pl/nl/screen-breast-cancer/ - Language: nl - Eerst gepubliceerd: 2026-09-27 - Bewijs gecontroleerd: 2026-09-28, met bronverificatie met hulp van AI - Klinische beoordeling: Niet klinisch beoordeeld - Nummer 37 van 100 in de lijst: https://healthy100.jock.pl/nl/#screen-breast-cancer Screening met een mammografie kan borstkanker vinden voordat er klachten zijn en de kans verkleinen dat je eraan overlijdt. **Het getal:** Elke 2 jaar een mammografie van 40 tot 74 jaar ([USPSTF, 2024](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/document/RecommendationStatementFinal/breast-cancer-screening)) ## Het bewijs - Bewijskracht: A. Bewijskracht A: meta-analyses van gerandomiseerde trials, of brede consensus in belangrijke richtlijnen. - Basis: Bewijsoverzicht en modelstudies van de USPSTF uit 2024, ondersteund door screeningsrichtlijnen van het NCI - Uitkomst: interval voor mammografie in de VS bij vrouwen van 40 tot 74 met een gemiddeld risico - Vergelijking: Schema van de USPSTF; lokale programma's en trajecten bij een hoger risico verschillen - Effect: 67/100. De effectscore is een redactionele vuistregel om de algemene lijst te ordenen, geen gevalideerde schatting van je persoonlijke risico. ## Waarom het ertoe doet Met een mammografie kan kanker worden gevonden op een moment dat behandeling beter werkt. De USPSTF veranderde haar advies in 2024 naar screening om de twee jaar van 40 tot 74 jaar. Screening kan ook vals alarm geven en kankers vinden die nooit schade zouden hebben veroorzaakt, dus zowel voordelen als nadelen tellen. ## Zo doe je het 1. Kijk wanneer je volgende screeningsmammografie gepland staat. 2. Volg je lokale programma: in de VS geldt elke 2 jaar van 40 tot 74 jaar, de NHS nodigt elke 3 jaar uit van 50 tot 71, en de EU raadt 50 tot 69 jaar aan. 3. Vertel de dienst over eerdere borstkanker, bestraling van de borstkas of veel borstkanker in de familie. 4. Rond aanvullende beeldvorming of een biopsie af als daarom wordt gevraagd. ## Overleg eerst met een zorgverlener Een nieuwe knobbel, een verandering aan de tepel of een andere klacht moet snel onderzocht worden, ook na een normale mammografie. Bij een hoger risico en vanaf 75 jaar is een persoonlijk plan nodig. Ook trans en non-binaire personen kunnen in aanmerking komen, afhankelijk van hun lichaam en hormoonbehandeling; vraag het je huisarts of de screeningsdienst. ## In de praktijk ### Begin nu - 1 minuut: Kies één ding dat je bij het maken van de afspraak aan de screeningsdienst vertelt: een implantaat, iets wat je nodig hebt om te kunnen komen, eerdere borstkanker of borstkanker in de familie. - 5 minuten: Kijk in je uitnodiging of wanneer je aan de beurt bent, en neem zo nodig contact op met de dienst om een afspraak te maken of te verzetten. - 15 minuten: Zet gegevens klaar over eerdere mammografieën, borstbehandelingen en borstkanker in de familie; kijk waar je moet zijn en vraag om de ondersteuning die je nodig hebt. ### Zo ziet het eruit - Komt het aangeboden tijdstip voor de mammografie niet uit, neem dan contact op met de dienst om het te verzetten. - Vertel de dienst over borstimplantaten of beperkingen in je beweging, zodat ze de afspraak daarop kunnen afstemmen. ### Veelgemaakte fouten - Een nieuwe knobbel moet onderzocht worden, ook na een normale mammografie, dus neem contact op met een zorgverlener in plaats van op screening te wachten. - Een gemiste afspraak is geen reden om op te geven, dus neem contact op met het programma voor een nieuwe afspraak. ### Een gestructureerde start **Van uitnodiging tot uitslag** 1. Kijk wat het lokale schema is en bespreek een verhoogd risico in je voorgeschiedenis met je zorgverlener. 2. Maak of bevestig een afspraak waar je naartoe kunt. 3. Ga naar de afspraak en vraag wanneer en hoe je de uitslag krijgt. 4. Rond aanvullende beeldvorming of een biopsie af als daarom wordt gevraagd, en noteer wanneer je weer aan de beurt bent. ### Betrouwbare uitleg - [Bevolkingsonderzoek borstkanker](https://www.bevolkingsonderzoeknederland.nl/borstkanker/), Bevolkingsonderzoek Nederland - [How to book or change breast screening](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/breast-screening-mammogram/how-to-book-or-change-an-appointment/), NHS ## In Nederland In Nederland komt de eerste uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker tussen 49 en 52 jaar, daarna elke 2 jaar tot het jaar waarin je 76 wordt. Door personeelstekort komen uitnodigingen tijdelijk later dan normaal. [Bevolkingsonderzoek Nederland](https://www.bevolkingsonderzoeknederland.nl/borstkanker/de-uitnodiging/), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Oostenrijk In Oostenrijk wordt de e-card van vrouwen van 45 tot 74 jaar automatisch vrijgegeven voor een screeningsmammografie om de 2 jaar. Vrouwen van 40 tot 44 of boven de 74 kunnen zich aanmelden via MeineSV met ID Austria of via de gratis serviceline 0800 500 181. [Österreichisches Brustkrebs-Früherkennungsprogramm, frueh-erkennen.at](https://www.frueh-erkennen.at/so-koennen-sie-teilnehmen/), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In België In België (Vlaanderen) krijgen vrouwen van 50 tot 69 jaar om de twee jaar een uitnodiging voor een screeningsmammografie, volledig gratis met een Belgisch ziekenfonds. [Centrum voor Kankeropsporing, Bevolkingsonderzoek Vlaanderen](https://borstkanker.bevolkingsonderzoek.be/nl), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Tsjechië In Tsjechië kunnen vrouwen vanaf 45 jaar elke 2 jaar een screeningsmammografie laten maken met een verwijzing van hun gynaecoloog of huisarts, en vrouwen boven de 69 kunnen daarmee doorgaan. Vanaf 40 jaar kan het op eigen kosten. [Národní zdravotnický informační portál (NZIP)](https://www.nzip.cz/clanek/1186-rakovina-prsu-screeningovy-program), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Duitsland In Duitsland krijgen vrouwen van 50 tot 75 jaar elke 2 jaar een uitnodiging voor een screeningsmammografie. Is je laatste screening minstens 22 maanden geleden, dan kun je ook zelf een afspraak maken. [Gemeinsamer Bundesausschuss](https://www.g-ba.de/themen/methodenbewertung/erwachsene/krebsfrueherkennung/mammographie-screening/), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Spanje In Spanje biedt het nationale programma vrouwen van 50 tot 69 jaar om de twee jaar een mammografie aan. Op 20 mei 2026 stemde de Comisión de Salud Pública in met uitbreiding naar vrouwen van 45 tot 74 jaar, nog steeds om de twee jaar. De regio's krijgen tot drie jaar om te beginnen en tot zes jaar om bijna alle vrouwen uit te nodigen. [Ministerio de Sanidad](https://www.sanidad.gob.es/gabinete/notasPrensa.do?id=6913), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Polen In Polen kunnen vrouwen van 45 tot 74 jaar (leeftijd gerekend naar geboortejaar) gratis en zonder verwijzing een mammografie laten maken als ze er de afgelopen 2 jaar geen hebben gehad. Maak een afspraak via IKP of mojeIKP, of ga naar een mammobus. [Pacjent.gov.pl](https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-piersi), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Oekraïne In Oekraïne is er screening op borstkanker voor vrouwen van 50 tot 69 jaar, en vanaf 40 jaar voor vrouwen met risicofactoren. De huisarts of gynaecoloog onderzoekt je borsten en verwijst je elke 2 jaar voor een mammografie. [Ministry of Health of Ukraine, Order No. 1368 (official text on zakon.rada.gov.ua)](https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1273-24), gecontroleerd op 2026-09-28 ## Bronnen - [Breast Cancer: Screening, Final Recommendation Statement](https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/document/RecommendationStatementFinal/breast-cancer-screening), USPSTF, 2024 (Niveau 1: richtlijn) - [Screening for Breast Cancer](https://www.cancer.gov/types/breast/screening), NIH NCI, 2025 (Niveau 1: richtlijn) - [Council Recommendation on a new EU approach on cancer screening](https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14770-2022-INIT/en/pdf), Council of the European Union, 2022 (Niveau 1: richtlijn) - [Who breast screening is for](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/breast-screening-mammogram/who-breast-screening-is-for/), NHS, 2025 (Niveau 1: richtlijn) --- Algemene informatie over gezondheid, geen diagnose of persoonlijk behandelplan. Persoonlijk maken verandert de volgorde van de suggesties; het beoordeelt je medische risico's niet. Volg de waarschuwingen en overleg als dat nodig is met een bevoegde zorgverlener. Meld een fout: meet@jock.pl Hergebruik: CC BY 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/