# Kijk welke vaccins je vanaf 50 jaar krijgt aangeboden Gepubliceerd door Pawel Jozefiak. [Over dit project](https://healthy100.jock.pl/nl/about/), [Zo controleren we bronnen](https://healthy100.jock.pl/nl/methodology/) - Canonical: https://healthy100.jock.pl/nl/review-older-adult-vaccines/ - Language: nl - Eerst gepubliceerd: 2026-09-27 - Bewijs gecontroleerd: 2026-09-28, met bronverificatie met hulp van AI - Klinische beoordeling: Niet klinisch beoordeeld - Nummer 56 van 100 in de lijst: https://healthy100.jock.pl/nl/#review-older-adult-vaccines Vaccins tegen gordelroos, pneumokokken en RSV voorkomen ziekten die harder toeslaan naarmate je ouder wordt. **Het getal:** Shingrix was 97% effectief tegen gordelroos bij volwassenen van 50 tot 69 met een gezonde afweer ([CDC, 2025](https://www.cdc.gov/shingles/vaccines/index.html)) ## Het bewijs - Bewijskracht: A. Bewijskracht A: meta-analyses van gerandomiseerde trials, of brede consensus in belangrijke richtlijnen. - Basis: Gerandomiseerd onderzoek naar de werkzaamheid van het gordelroosvaccin, samengevat door de CDC, plus adviezen van de CDC uit 2026 over pneumokokken en RSV - Uitkomst: gordelroos bij volwassenen van 50 tot 69 met een gezonde afweer - Vergelijking: Shingrix tegenover placebo in trials; niet de werkzaamheid van RSV- of pneumokokkenvaccins - Effect: 58/100. De effectscore is een redactionele vuistregel om de algemene lijst te ordenen, geen gevalideerde schatting van je persoonlijke risico. ## Waarom het ertoe doet Drie vaccins richten zich op ziekten die later in het leven gevaarlijker worden. Bij volwassenen van 50 tot 69 met een gezonde afweer was Shingrix in de onderzoeken die de CDC samenvat 97% effectief tegen gordelroos. De CDC raadt pneumokokkenvaccinatie aan vanaf 50 jaar, en één RSV-prik voor iedereen vanaf 75 of vanaf 50 met risicofactoren voor ernstige ziekte. ## Zo doe je het 1. Neem je vaccinatiebewijs mee naar een zorgverlener of apotheker en vraag wat je nog mist. 2. Vraag naar vaccinatie tegen gordelroos vanaf 50 jaar, of vanaf 19 bij een verminderde afweer die daarvoor in aanmerking komt, en plan de tweede prik 2 tot 6 maanden later. 3. Vraag naar pneumokokkenvaccinatie vanaf 50 jaar volgens de CDC-richtlijn, of eerder bij aandoeningen die daarvoor in aanmerking komen. 4. Vraag naar RSV-vaccinatie vanaf 75, of van 50 tot 74 met risicofactoren; het is één prik en geen jaarlijkse. 5. Kijk wat het programma in je eigen land aanbiedt, want schema's verschillen. ## Overleg eerst met een zorgverlener Een zorgverlener moet eerdere prikken, een verminderde afweer en andere risicofactoren nagaan. Alleen voor het gordelroosvaccin geldt: wacht als je zwanger bent of nu gordelroos hebt. RSV-vaccinatie tijdens de zwangerschap is een apart traject bij 32 tot 36 weken om de baby te beschermen, dus vraag het je verloskundige of gynaecoloog. Deze vaccins voorkomen niet elke oorzaak van longontsteking. ## In de praktijk ### Begin nu - 1 minuut: Denk na of je vaccins tegen gordelroos, pneumokokken of RSV hebt gehad; markeer wat je niet meer weet, zodat het kan worden nagekeken. - 5 minuten: Vraag een praktijk of apotheek om je vaccinatiegegevens na te lopen volgens de leeftijds- en risicoregels van jouw land. - 15 minuten: Verzamel data van vaccinaties, productnamen en relevante aandoeningen; bereid aparte vragen voor over bescherming tegen gordelroos, pneumokokken en RSV. ### Zo ziet het eruit - Vraag je apotheker om vaccinatie tegen gordelroos, pneumokokken en RSV naast je vaccinatiebewijs te leggen. - Is er voor gordelroos nog een prik nodig, plan die dan op de datum die degene die vaccineert aanraadt. ### Veelgemaakte fouten - Een oude vaccinatie tegen longontsteking beantwoordt niet elke vraag over pneumokokken, dus neem het product en de datum mee zodat het nagekeken kan worden. - RSV-vaccinatie is op dit moment geen jaarlijkse routine, dus kijk in je vaccinatiebewijs voordat je nog een afspraak maakt. ### Een gestructureerde start **Loop drie vaccins in één keer na** 1. Verzamel je eerdere vaccinatiegegevens. 2. Laat degene die vaccineert elk vaccin toetsen aan de lokale regels voor leeftijd, gezondheid en eerdere prikken. 3. Plan de aangeraden vaccinaties en eventuele vervolgafspraken. 4. Bewaar je bijgewerkte gegevens, zodat je bij een volgende check geen onnodige extra prikken krijgt. ### Betrouwbare uitleg - [Prik tegen pneumokokken voor volwassenen](https://www.rivm.nl/pneumokokken/pneumokokkenprik), RIVM - [Gordelroosvaccinatie](https://www.rivm.nl/gordelroos/vaccinatie), RIVM - [Shingles Vaccination](https://www.cdc.gov/shingles/vaccines/index.html), CDC - [Recommended Vaccines for Adults (Pneumococcal)](https://www.cdc.gov/pneumococcal/vaccines/adults.html), CDC - [Vaccines for Adults (RSV)](https://www.cdc.gov/rsv/vaccines/adults.html), CDC ## In Nederland In Nederland sturen de huisarts en de instellingsarts dit najaar in oktober en november uitnodigingen voor de gratis pneumokokkenprik aan mensen geboren in 1966 en mensen geboren van 1948 tot en met 1952. [RIVM](https://www.rivm.nl/pneumokokken/pneumokokkenprik), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Tsjechië In Tsjechië vergoedt de publieke zorgverzekering griep- en pneumokokkenvaccins vanaf 65 jaar en voor mensen met een verhoogd risico, en het vaccin tegen tekenencefalitis vanaf 50 jaar. Kies je een ander vaccin dan het goedkoopste, dan betaal je het verschil. [Všeobecná zdravotní pojišťovna ČR](https://www.vzp.cz/pojistenci/prevence/ockovani/nepovinna-hrazena-ockovani), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Duitsland In Duitsland raadt de STIKO het geïnactiveerde gordelroosvaccin aan voor iedereen vanaf 60 jaar, en vanaf 18 jaar voor mensen met een verzwakte afweer of een ernstige onderliggende ziekte. Je krijgt twee doses, met minstens 2 en hoogstens 6 maanden ertussen. [Bundesinstitut für Öffentliche Gesundheit, infektionsschutz.de](https://www.infektionsschutz.de/impfen/fuer-erwachsene/guertelrose-impfung-bei-erwachsenen/), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Spanje In Spanje wordt vaccinatie tegen gordelroos aangeraden op 65 jaar, in 2 doses met minstens 8 weken ertussen; de leeftijdsgroepen van 66 tot 80 jaar komen er stap voor stap bij. Sommige risicogroepen worden vanaf 18 jaar gevaccineerd. [Ministerio de Sanidad](https://www.sanidad.gob.es/areas/promocionPrevencion/vacunaciones/vacunas/ciudadanos/zoster.htm), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Polen In Polen raadt het vaccinatieschema voor volwassenen vanaf 50 jaar aan: vaccinatie tegen pneumokokken (PCV13 en daarna PPSV23, of één dosis PCV20 of PCV21), 2 doses van het gordelroosvaccin RZV en 1 dosis RSV-vaccin. [Szczepienia.info, NIZP PZH-PIB](https://szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-doroslych/), gecontroleerd op 2026-09-28 ## Bronnen - [Shingles Vaccination](https://www.cdc.gov/shingles/vaccines/index.html), CDC, 2025 (Niveau 1: richtlijn) - [Recommended Vaccines for Adults](https://www.cdc.gov/pneumococcal/vaccines/adults.html), CDC, 2026 (Niveau 1: richtlijn) - [RSV Vaccine Guidance for Adults](https://www.cdc.gov/rsv/hcp/vaccine-clinical-guidance/adults.html), CDC, 2026 (Niveau 1: richtlijn) --- Algemene informatie over gezondheid, geen diagnose of persoonlijk behandelplan. Persoonlijk maken verandert de volgorde van de suggesties; het beoordeelt je medische risico's niet. Volg de waarschuwingen en overleg als dat nodig is met een bevoegde zorgverlener. Meld een fout: meet@jock.pl Hergebruik: CC BY 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/