# Laat je ogen controleren Gepubliceerd door Pawel Jozefiak. [Over dit project](https://healthy100.jock.pl/nl/about/), [Zo controleren we bronnen](https://healthy100.jock.pl/nl/methodology/) - Canonical: https://healthy100.jock.pl/nl/check-your-eyes/ - Language: nl - Eerst gepubliceerd: 2026-09-27 - Bewijs gecontroleerd: 2026-09-28, met bronverificatie met hulp van AI - Klinische beoordeling: Niet klinisch beoordeeld - Nummer 61 van 100 in de lijst: https://healthy100.jock.pl/nl/#check-your-eyes Bijna de helft van de slechtziendheid wereldwijd had voorkomen kunnen worden of is nog niet behandeld; een controle vindt problemen vroeg. **Het getal:** Minstens 1 miljard mensen zien slecht door iets wat te voorkomen was of nog niet is aangepakt ([WHO, 2026](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment)) ## Het bewijs - Bewijskracht: B. Bewijskracht B: consistente grote cohortstudies, met wat bewijs uit trials. - Basis: Wereldwijde WHO-gegevens over slechtziendheid en NHS-richtlijnen voor screening; het bewijs voor glaucoomscreening bij volwassenen zonder klachten is onvoldoende - Effect: 54/100. De effectscore is een redactionele vuistregel om de algemene lijst te ordenen, geen gevalideerde schatting van je persoonlijke risico. ## Waarom het ertoe doet De WHO meldt dat minstens 2,2 miljard mensen slecht zien op korte of lange afstand, en dat dit bij minstens 1 miljard van hen voorkomen had kunnen worden of nog niet is aangepakt. De belangrijkste oorzaken, brekingsafwijkingen en staar, zijn allebei te verhelpen. Bij aandoeningen zoals diabetische retinopathie zegt de WHO dat vroeg opsporen en op tijd behandelen cruciaal zijn om blijvend verlies van zicht te voorkomen. ## Zo doe je het 1. Maak een afspraak voor een oogmeting als het meer dan 2 jaar geleden is, of eerder als je opticien dat aanraadt; 2 jaar is de gebruikelijke termijn van de NHS in Engeland en in andere landen verschilt dat. 2. Heb je diabetes, ga dan ook naar de oogscreening voor diabetes: de NHS nodigt mensen met diabetes van 12 jaar en ouder elke 1 of 2 jaar uit. 3. Zie die screening als iets anders dan een afspraak bij de opticien, want volgens de NHS vervangt de een de ander niet. 4. Krijg je een bril voorgeschreven, draag die dan; wordt er staar gevonden, bespreek dan met je oogarts of en wanneer een operatie zinvol is voor je dagelijks leven, met de voordelen en risico's. 5. Noem glaucoom bij een ouder, broer, zus of kind: in Engeland heb je dan vanaf 40 jaar recht op gratis onderzoek. ## Overleg eerst met een zorgverlener Plotseling slechter zien, nieuwe lichtflitsen of zwevende vlekjes, oogpijn of dubbelzien moeten met spoed worden beoordeeld, niet bij een gewone afspraak. Standaardscreening op glaucoom bij volwassenen zonder klachten is niet bewezen, dus noem klachten en glaucoom in de familie tijdens de afspraak. ## In de praktijk ### Begin nu - 1 minuut: Denk na over een recente verandering in je zicht en wanneer die begon; plotseling slechter zien vraagt om spoedhulp, niet om een gewone afspraak. - 5 minuten: Neem contact op met een opticien en vraag wanneer je volgende oogmeting nodig is; noem een verandering in je zicht, zodat die kan inschatten hoe dringend het is. - 15 minuten: Verzamel eerdere uitslagen van je ogen en of glaucoom in de familie voorkomt; heb je diabetes, kijk dan ook naar de aparte uitnodiging voor netvliesscreening. ### Zo ziet het eruit - Vraag je opticien wanneer je volgende oogmeting nodig is, op basis van je ogen en je gezondheid. - Heb je diabetes, ga dan naar de netvliesscreening én naar je gewone oogmeting. ### Veelgemaakte fouten - De oogscreening bij diabetes vervangt de meting bij de opticien niet, dus houd beide afspraken bij. - Plotseling slechter zien of nieuwe lichtflitsen en zwevende vlekjes moeten met spoed beoordeeld worden, dus wacht niet op een gewone controle. ### Een gestructureerde start **Houd je oogzorg bij elkaar** 1. Ga na welke termijn voor een oogmeting voor jou wordt aangeraden en maak een afspraak als het zover is. 2. Vertel de zorgverlener over klachten, diabetes en glaucoom in de familie. 3. Bespreek de uitslag en de mogelijkheden in plaats van automatisch een behandeling te accepteren. 4. Krijg je bij de oogscreening voor diabetes druppels die je pupillen verwijden, regel dan vervoer, want je mag daarna niet zelf rijden. ### Betrouwbare uitleg - [Ik heb diabetes en krijg onderzoek van mijn ogen](https://www.thuisarts.nl/schade-aan-ogen-bij-diabetes/ik-heb-diabetes-en-krijg-onderzoek-van-mijn-ogen), Nederlands Huisartsen Genootschap, Thuisarts - [How often can I have a free NHS sight test?](https://www.nhs.uk/nhs-services/opticians/how-often-can-i-have-a-free-nhs-eye-test/), NHS - [Diabetic eye screening](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/diabetic-eye-screening/), NHS ## In Nederland In Nederland krijgen mensen met diabetes binnen 3 maanden na de diagnose een oogonderzoek. Is er geen schade, dan volgt de volgende controle vaak na 2 of 3 jaar; bij een beetje schade worden na 1 jaar nieuwe foto's gemaakt. [Nederlands Huisartsen Genootschap, Thuisarts](https://www.thuisarts.nl/schade-aan-ogen-bij-diabetes/ik-heb-diabetes-en-krijg-onderzoek-van-mijn-ogen), gecontroleerd op 2026-09-28 ## In Tsjechië In Tsjechië raadt je huisarts bij de preventieve controle van 45 tot 61 jaar elke 4 jaar een preventief oogonderzoek aan. [Národní zdravotnický informační portál (NZIP)](https://www.nzip.cz/clanek/441-vseobecne-preventivni-prohlidky-dospelych), gecontroleerd op 2026-09-28 ## Bronnen - [Blindness and vision impairment](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment), WHO, 2026 (Niveau 1: richtlijn) - [Diabetic eye screening](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/diabetic-eye-screening/), NHS, 2024 (Niveau 1: richtlijn) - [How often can I have a free NHS sight test?](https://www.nhs.uk/nhs-services/opticians/how-often-can-i-have-a-free-nhs-eye-test/), NHS, 2023 (Niveau 1: richtlijn) - [Free NHS eye tests and optical vouchers](https://www.nhs.uk/nhs-services/opticians/free-nhs-eye-tests-and-optical-vouchers/), NHS, 2023 (Niveau 1: richtlijn) --- Algemene informatie over gezondheid, geen diagnose of persoonlijk behandelplan. Persoonlijk maken verandert de volgorde van de suggesties; het beoordeelt je medische risico's niet. Volg de waarschuwingen en overleg als dat nodig is met een bevoegde zorgverlener. Meld een fout: meet@jock.pl Hergebruik: CC BY 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/